КЫЗЫЛ ИКРАНЫ САЙЛЫЙБЫЗ

2024 елның 22 феврале, пәнҗешәмбе

Бәйрәм өстәле өчен мәҗбүри сатып алулар исемлегендә күпләрнең мөһим урыннарының берсе кызыл уылдык.
Кызыл икра югары туклыклы кыйммәткә ия һәм җиңел үзләштерелә торган аксым чыганагы булып тора, йод, кальций, фосфор, тимергә бай. Аның составында А, В2, В6, В12, С, D, РР витаминнары, шулай ук цинк, фолий кислотасы, шулай ук политулы булмаган май кислоталары бар.
Кызыл икраны, кагыйдә буларак, бөртекле саталар, әмма шулай ук кызыл икра ястыкларда (табигый пленка-пузырьларда) очрый.
Евразия икътисади берлегенең «балык һәм балык продукциясе иминлеге турында» (ТР ЕАЭС 040/2016) техник регламентына ярашлы, ЕЭК Советының 18.10.2016 ел no 162 карары белән кабул ителгән, бөртекле икра - лососевлар гаиләсеннән яки осетровлар гаиләсеннән Балык икрасыннан ясалган, аш-су белән эшкәртелгән азык-төлек балык продукциясе тоз яки аш тозы катнашмасы белән ризык өстәмәләре, үсемлек мае кушылган яки кушылмаган.
Дәүләтара стандарт ГОСТ 31794-2012 бөртекле лососев балык икрасы. Техник шартлар (29.11.2012 ел, no 1632-ст) кета, горбуша, чавыча, нерпа, кижуч, сима, мальма, кунджа кебек тын океан лососевид балыкларының бөртекле икрасына тарала.
Россия базарында кызыл икраның мондый төрләре таралган:
• Горбуша икрасы уртача зурлыктагы (35 мм), оранжевый төстәге, төгәлрәге типик лососевый, тәме универсаль, якты. 
• Нерка икрасы иң вак, якынча 3 мм, ачык кызыл төстә, үзенчәлекле горчица белән тулган тәмле. 
• Кета икрасы иң зур, 7 мм кадәр, төсе кызгылт-сары төстә, бу бөртекле продуктның эталоны булып санала, тәме универсаль һәм каймаклы, горчица һәм балык исе юк, йомшак, чөнки икраның бу төре күбрәк липидлар үз эченә ала. 
• Форель уылдыгы – бу төр балыкның ясалма үрчүе аркасында Иң еш очрый торган Уылдык. Икринкаларның тыгыз тышчасы бар, төсе Кара-сарыдан алып кызгылт-сарыга кадәр. Тәмендә күренеп торган горчица бар.
Шулай ук, лососев икрасы өчен буяу һәм хуш ис белән көрән водыслыларның полисахаридларыннан әзерләнә торган икра алмаштыргычлары категориясе бар. Бу исемнәр пакетларда намус белән күрсәтелгәнче, алар ялганга керми.
Икра шактый кыйммәтле деликатес булганлыктан, аны еш кына ялганлыйлар. Сок һәм тышчаны желатиннан яки агар-агардан ясыйлар. Ялган уылдыкның төсе бертөрле, уылдыклар үзләре кайвакыт эллипсоид формада, әмма иң мөһиме уылдыкларда майлы тап — яралгы юк. Бу чын кабакны аера алырлык билге.
Шуңа күрә сыйфатлы һәм куркынычсыз продукт алу өчен Кызыл икраны кулдан һәм рөхсәтсез сәүдә урыннарыннан сатып алырга кирәкми.
Ошаган икра савытын сайлаганда, ярлыкны игътибар белән укыгыз, анда күрсәтелергә тиеш:
 икра алынган балыкның исеме, 
- составы, 
 әзерләнү датасы һәм яраклылык вакыты, фасовкалау датасы, 
- банк күләме,
- саклау шартлары, 
 партия номеры,
-җитештерүче компаниянең исеме,
 җитештерү урыны.
Тимер банкадагы маркировкада продуктның әзерләнү датасы, ИКРА сүзе, завод-җитештерүче Номеры, смена номеры, балык сәнәгате индексы Р булырга тиеш. ТР ЕАЭС 040/2016 буенча литографик банкаларны банканың капкачына (төбенә) маркировкалаганда бу индексны кулланмаска рөхсәт ителә. Игътибар итегез, язу эчтән «чыгарылырга» тиеш.
Икрадан тыш, продуктта аш тозы һәм консервантлар сорбин кислотасы, натрий бензоаты, рафинирланган көнбагыш, зәйтүн яки кукуруз мае булырга мөмкин. Моннан тыш, эчәр су да булырга мөмкин. 
Әгәр икра ГОСТка туры килә икән, банкада тоз, консервантлар һәм үсемлек мае гына булырга мөмкин. Икраның саклану вакыты гадәттә 12 айдан артмый. 
Азык өстәмәсе Е-239 (уротропин) кергән икраны сатып алмагыз. Икра өчен рөхсәт ителгән консервантлар булып Е-200, Е-201, Е-202, Е-203, Е-211, Е-212, Е-213 кала.
Банка капкачы узарга тиеш түгел һәм шешенергә тиеш түгел, икра савытны тулысынча тутырырга тиеш, шуңа күрә селкенгәндә сез ниндидер икра ишетсәгез, мондый икраны сатып алырга ярамый.
Табигый продуктның икринкалары вак, бертөрле, ватык һәм бербөтен, пленкалары һәм ярыклары юк. Әгәр дә икра Сок белән агып чыга икән, ә икралар» өскә үрмәләгән " икралар, мөгаен, инде эрегән булгандыр.
Табигый икралар аз гына басылганда ярыла, ясалма икраларның тышчасы катырак, катлаулы ярыла.
Ялганны шулай ук сыйфатсыз полиграфия һәм этикеткада продукт һәм җитештерүче турында җентекле мәгълүмат булмау да күрсәтә.
Икра сатып алып, сатучының продуктның килеп чыгышын, куркынычсызлыгын һәм сыйфатын раслаучы документлары барлыгына инаныгыз.
Икра тиз бозыла торган продукт, шуңа күрә аны җитештерүче товарның пакетларында күрсәткән температурада суыткычта сакларга кирәк. Бу шартларны үтәгәндә продуктның сыйфатын гарантияләргә мөмкин. Ачык тимер банкада икраны сакламау яхшырак, аны чиста коры пыяла савытка күчерергә киңәш ителә. 
2023 елның 15 апреленнән 2024 елның 31 мартына кадәр Россия Федерациясе территориясендә кулланучылар упаковкасына тутырылган Осетров һәм лососев икрасын идентификацияләү чаралары белән маркировкалау буенча эксперимент үткәрелә (РФ Хөкүмәтенең 14.04.2023 ел no 598 карары). Маркировка товарның һәр берәмлегенең җитештерүдән кибет киштәсенә кадәр юлын күзәтергә, легаль булмаган әйләнешне киметергә һәм кулланучыларны сыйфатлы, тикшерелгән һәм сәламәтлек өчен куркынычсыз продукция белән тәэмин итәргә мөмкинлек бирә

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International