Әгәр дә сез авырсагыз нишләргә?

2026 елның 10 марты, сишәмбе

Теләсә нинди кискен респиратор вирус инфекциясе (ОРВИ) җиңел яки катлауланган агымга ия булырга мөмкин. Күпчелек кешеләрдә ОРВИ җиңел уза һәм дәвалауны таләп итми, әмма өлкән яшьтәге кешеләрдә, йөкле хатын-кызларда, кечкенә балаларда һәм җитди авырулары булган кешеләрдә, мәсәлән, йөрәк авырулары яки диабет авырулары, инфекция тормыш өчен куркыныч булырга мөмкин.
Менә берничә киңәш, әгәр сез үзегезне начар хис итәсез икән, нишләргә.
Өйдә калыгыз
Өй режимы инфекция җиңелрәк узсын һәм тизрәк бетсен өчен генә түгел, ә тирә-юньдәгеләрне вирус таралудан саклау өчен дә кирәк. ОРВИ тиз тарала. Авырулар авыруның беренче 2-3 көне дәвамында һәм симптомнар барлыкка килергә бер көн кала аеруча йогышлы. 
Әгәр дә сездә бизгәк, тән авыртуы, баш авырту, йөткерү, борчылу һәм тамак авыртуы, косу, эч китү, коелу — мөгаен, бу вируслы инфекция. 
Бала авырып китсә, аны өйдә калдырыгыз. Хәтта аның температурасы һәм томавы зур булмаса да, - ул инфекция чыганагы. 
Кешеләр күп җыелган урыннарга барудан һәм җәмәгать транспортында йөрүдән сакланыгыз, шулай итеп сез башка кешеләрне инфекция йоктырудан сакларсыз.
Өйдә булганда да кулларыгызны сабын белән юыгыз. Гигиена кагыйдәләрен үтәгез-еш кагылган өслекләрне сөртегез, гаиләнең башка әгъзалары белән элемтәгә кермәскә тырышыгыз, аерым бүлмәдә изоляцияләнегез. Инфекция таралмасын өчен, йөткерегез һәм җиңегезгә, терсәгегезгә яки тастымалга төчкерегез.
Ял итегез
Йокы һәм ятак режимы савыгуга һәм катлауланулар куркынычын киметүгә ярдәм итә. 
Сәламәт кешеләр вируслы инфекцияне гадәттә 7-10 көн эчендә йоктыралар. Авыру симптомнары якынча 5 көннән соң юкка чыга, ләкин хәлсезлек тагын берничә тәүлек сакланырга мөмкин.
Күбрәк сыеклык эчегез
Су, җылы чәй, компот, морс эчегез. Эчү сусызлануны булдырмаска ярдәм итә, лайланы сыекландырырга ярдәм итә, аны чыгару җиңелрәк булачак. Җылы чәй борчылуны һәм тамак авыртуын тынычландыра.
Сәламәт ризык ашагыз.
Мөгаен, ОРВИ вакытында аппетит кимиячәк. 
Шуңа да карамастан, организмны энергия һәм туклыклы матдәләр белән тәэмин итү өчен ашарга кирәк.
Ашауны калдырмагыз, җиләк-җимеш, яшелчә һәм тулы бөртекле продуктлар кулланыгыз. Авыру чорында С витаминына бай җиләк-җимеш һәм яшелчәләр: цитрус, алма, гөлҗимеш, татлы борыч, карлыган, Күбәләк, ананас, аккочан һәм брюссель кәбестәсе, петрушка, укроп аеруча мөһим. 
Алкоголь, татлы газлы эчемлекләр һәм кофеинлы эчемлекләр кулланмагыз, алар сусызлануны көчәйтергә мөмкин. 
Һаваны дымлагыч кулланыгыз
Өйдәге һава коры булса, һава дымлагычны кабызыгыз. Җайланманың чисталыгын күзәтегез, су контейнерын юыгыз һәм, күгәрек һәм башка микроблар үсешен булдырмас өчен, фильтрны вакытында алыштырыгыз.
Табибка мөрәҗәгать итегез
COVID-19 тесты уңай булган һәм авыруның җиңел барышы булган, грипп вирусы һәм башка ОРВИ булган кешеләр, гадәттә, каты авыру куркынычы булмаган очракта, өйдә куркынычсыз дәвалана алалар.
Хәлегезне күзәтегез
Кайбер "кызыл флаглар" бар, алар авыруның авыр баруын фаразларга мөмкинлек бирә.
Өлкәннәрдә:
    * бизгәк, мускулларның киеренкелеге яки даими косу, яки диарея белән бергә баш авыртуы,
    • бизгәк авыруы 5 тәүлектән артык яисә температураның хәле яхшырганнан соң кабат күтәрелү,
    • авыру симптомнарының начараюы,
    • сулыш алу кыенлашу,
    * күкрәк авыртуы, аң буталуы, баш әйләнү,
     көчле йокымсырау, арыганлык,
    * аксыл, соры яки зәңгәрсу тире, иреннәр яки тырнак түшәге.
Балаларда:
    • 3 айга кадәрге балада температура 38остан югары,
    * 4-5 тәүлектән артык бизгәк авыруы,
    • фебриль (югары температура фонында барлыкка килә торган) көзән җыерулар,
     торышын яхшыртканнан соң температураны кабат күтәрү,
    • баш артындагы мускулларның катылыгы белән бергә баш авырту,
    • йолдызсыман коелу,
    • еш һәм авыр сулау,
    * аксыл, зәңгәрсу иреннәр һәм йөз,
    • көчле мускул авыртуы барлыкка килү, шуның аркасында бала йөрүдән баш тарта,
    • аңның буталуы, патологик йокымсырау, шуның аркасында баланы уяту мөмкин түгел,
    • сусызлану симптомнары: тире коры, елаганда һәм сидек җибәргәндә күз яшьләре булмау.
Әгәр дә бу симптомнарның берсе яки борчу тудыра торган башка билгеләр бар икән — кичектереп тормагыз, медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итегез. 
Үз-үзегезне дәвалау белән шөгыльләнмәгез
Кагыйдә буларак, ОРВИны дәвалау симптомлы:
Температурада температураны төшерүче препаратлар, борын тыгылганда – кан тамырларын йомшартучы препаратлар, тозлы эремәләр билгелиләр.
Йөткерүдән даруларны табиб билгели, чөнки йөткерү төрле була һәм йөткерүнең һәр төре өчен үз препаратлары бар.  
Вируслы инфекция вакытында антибиотиклар кулланылмый, алар симптомнарны җиңеләйтмәячәк һәм савыгуны тизләтмәячәк. Мондый препаратларны, мәсәлән, бактериаль инфекция кушылган очракта, табиб кына билгели. 
Баланы дәвалауны һичшиксез педиатр белән килештерегез.
Эшкә яки мәктәпкә үзегезнең яки балагызның сәламәт түгеллеген хәбәр итегез һәм башкаларны куркыныч астына куймас өчен өйдә калыгыз.
Чыганак: https://cgon.rospotrebnadzor.ru/

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International