БӘЙРӘМ РИЗЫКЛАРЫ ӘЗЕРЛӘГӘНДӘ КУРКЫНЫЧСЫЗЛЫК КАГЫЙДӘЛӘРЕ

Роспотребнадзор идарәсе гади, әмма тормыш өчен мөһим гигиена һәм кухнядагы куркынычсызлык кагыйдәләрен искә төшерә.
Бу мәкаләдә без кибеттә азык-төлек сайлаудан алып өстәлгә әзер ризык бирүгә кадәр булган барлык этапларны җентекләп тикшерербез.
1 Этап: кибеткә барабыз. Нәрсәгә игътибар итәргә?
Теләсә нинди ризыкның куркынычсызлык нигезе-сыйфатлы һәм яңа ингредиентлар. Пасха өстәле ашамлыклар сайлауга аерым игътибар таләп итә, чөнки аларның күбесе (эремчек, йомырка) тиз бозыла.
    1. Йомырка:
    • Тышкы кыяфәте: йомыркаларны санкцияләнгән сәүдә урыннарында (кибетләрдә, рәсми базарларда) гына сатып алыгыз. Кабыкның чисталыгына игътибар итегез: кабыкта ярыклар, ярыклар, кан яки тизәк эзләре булмаска тиеш.
    * Маркировка: кошчылык фабрикалары йомыркаларына штамп куелырга тиеш. «Д» хәрефе – диетик (саклау срогы 7 тәүлеккә кадәр), «С» хәрефе ашханә хәрефен (25 тәүлеккә кадәр) аңлата. Каты пешерү һәм озак саклау өчен аш йомыркаларын алу яхшырак.
    • Яраклылык срогы: сортировкалау датасын һәм төргәкләүнең яраклылык срокларын һәрвакыт тикшерегез.
    2. Эремчек һәм атланмай (эремчек Пасхасы өчен):
     Кибетләрдә генә сатып алыгыз! Эремчекне стихияле базарларда «кулдан» сатып алып, куркыныч астына куймагыз-сез аны җитештерү һәм саклау шартларын белмисез.
    * Төргәкнең бөтенлеге: төргәк герметик, кабартылмаган булырга тиеш.
    * Составы: составын өйрәнегез. Чын эремчек сөттән һәм ачыткыдан ясала. Үсемлек майлары һәм консервантлар булу сагайтырга тиеш.
    • Саклау температурасы: эремчек +6°С тан югары булмаган температурада суыткыч витринада сакланырга тиеш.
    3. Он, йөзем, цукатлар (куличлар өчен):
     Он: бөртексез һәм корткычсыз булырга тиеш. Һавада пешерү өчен иң югары сортлы онга өстенлек бирегез.
    • Коры җиләк-җимеш: йөзем һәм цукат коры, күгәрексез һәм чит иссез булырга тиеш. Аларны куллану алдыннан, һичшиксез, кайнар су белән яхшылап юарга һәм киптерергә кирәк.
 
2 Этап: кухня гигиенасы һәм продуктлар әзерләү
Без даими кабатлый торган төп кагыйдә: «Чисталык – сәламәтлек нигезе».
     Минем кулларым: пешергәнче, чи йомырка белән контакттан соң, тәнәфестән соң, кулларыгызны сабын белән яхшылап юыгыз.
    • Өслекләрнең чисталыгы: өстәлләр һәм эшкәртү такталары идеаль чиста булырга тиеш. Чи ризыклар (ит, балык, йомырка) һәм әзер ризыклар (икмәк, яшелчә, камыр ризыклары) өчен төрле такталар кулланыгыз.
    • Йомырка эшкәртү: пешкән йомыркаларны сабын яки сода белән җылы су белән яхшылап юарга кирәк. Кабыгында куркыныч бактерияләр (сальмонелла) булырга мөмкин, алар ватылганда ашамлыкка җиңел эләгә.
3 Этап: термик эшкәртү-микробларны үтерәбез
Кайнатылмаган ризык-инфекцияләрнең төп сәбәбе.
Йомырка пешерү: куркынычсыз булуына ышану өчен, йомырканы кайнап чыкканнан соң кимендә 10 минут пешерегез. Сальмонеллезны кузгатучылар һәлак булсын өчен шул вакыт җитә. Йомырка йомшарган яки "капчыкка" бу яктан азрак куркынычсыз.
Кулич пешерү: кулич өчен камыр-бактерияләр (сөт, йомырка, шикәр) өчен туклыклы мохит. Кулич тулысынча пешергә тиеш. Агач теш чистарткыч белән әзерлекне тикшерегез-тишелгәннән соң ул коры калырга тиеш. Чи камыр ашамагыз!
Эремчекле Пасха әзерләү: әгәр сез эремчекле Пасха ясыйсыз икән, массаны кайнатырга һичшиксез җиткерегез, әмма тәмен саклар өчен кайнатмагыз. Чи Пасха (җылытмыйча) бары тик эремчектән генә әзерләнергә тиеш, аның сыйфатына сез 100% ышанасыз (мәсәлән, үзегез әзерләгән пастеризацияләнгән сөттән). Әзер чи Пасханы кичекмәстән суыткычка җыярга кирәк.
4 Этап « "салкын чылбыр" кагыйдәләре
Пасха ризыкларының күбесе температура режимын төгәл үтәүне таләп итә.
Суыту: кайнар куличларны суыткычка куярга ярамый. Башта аларны бүлмә температурасында чиста сөлге белән каплап тулысынча суытырга кирәк. Суынгач кына аларны сакларга җыегыз.
Суыткычта саклау сроклары:
    * Глазурьлы куличкалар (бигрәк тә глазурьда аксым булса) суыткычта 2-3 тәүлектән дә артык сакланмый. Глазурьсыз, кәгазь пакетларда – 5-7 тәүлеккә кадәр.
    • Эремчек Пасхасы (чи) – тиз бозыла торган продукт. Аны 72 сәгать (3 тәүлек) дәвамында ашарга кирәк. Заварный пасха бераз озаграк торырга мөмкин-5 тәүлеккә кадәр.
    • Пешкән буялган йомырка: суыткычта алар 3-4 көнгә кадәр саклана ала. Бүлмә температурасында – 24 сәгатьтән артык түгел. Пешергәндә ярылган йомыркаларны беренче чиратта ашарга кирәк.
Озак сакламагыз: артык күп ашамагыз.
5 Этап: бәйрәм өстәлен дөрес әзерлибез
    1. Бирелү температурасы: тиз бозыла торган ризыкларны (Пасха, каймак/майонез салатлары, кисемтә) суыткычтан табынга бирер алдыннан гына Чыгарыгыз.
    2. Ике сәгатьлек кагыйдә: әзер ризыклар бүлмә температурасында 2 сәгатьтән артмаска тиеш. Бәйрәм озакка сузылса, ризыкны кире суыткычка алып куегыз һәм кирәк булганча алып чыгыгыз.
    3. Кабымлыклар: әгәр өстәлдә майонез салатлары булса, аларның җылыда тормавын күзәтегез. Аларны зур булмаган салатникларга кую һәм бушаган саен суыткычтан яңа порция белән алмаштыру яхшырак, ә өстәлдә зур мисканы сәгатьләр буе тотмаска.
Мөһим: әгәр нәрсәдер дөрес бармаса:
Азыктан агулануның беренче билгеләре (күңел болгану, косу, эч китү, эч авырту, температура күтәрелү) – кичекмәстән медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итү өчен сәбәп. Үз-үзегезне дәвалау белән шөгыльләнмәгез, бигрәк тә бала авырып китсә!
Исегездә тотыгыз: профилактика дәвалауга караганда һәрвакыт гадирәк һәм куркынычсызрак.
Бу катлаулы булмаган кагыйдәләрне үтәп, сез үзегезне һәм якыннарыгызны күңелсезлекләрдән сакларсыз.
Исән булыгыз!
Чыганак: https://www.rospotrebnadzor.ru/