Онкология авырулары куркынычын киметү ысулы буларак сәламәт яшәү рәвеше

2019 елда Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы ракны иҗтимагый сәламәтлек саклауга ун төп куркыныч санына кертте.
Кешеләр яман шеш авыруыннан үләргә тиеш түгел.
Төп фактлар
    • Ел саен 10 миллион кеше рактан үлә.
    • Рак-бөтен дөньяда үлемнең әһәмияте буенча икенче сәбәбе.
    • Рак белән бәйле барлык үлемнәрнең өчтән берен даими скрининг, иртә ачыклау һәм дәвалау ярдәмендә булдырмый калырга мөмкин булыр иде.
    • Яман шеш белән бәйле үлемнәрнең 40% тан артыгын булдырмый калырга мөмкин, чөнки алар модификацияләнә торган куркыныч факторлар – тәмәке тарту, алкоголь куллану, дөрес тукланмау һәм физик активлык булмау белән бәйле.
Рак үсеше куркынычын киметү өчен хәзер үк нәрсә эшләргә мөмкин? Модификацияләнә торган куркыныч факторларны тормыштан чыгарырга!
Тәмәке тарту
Тәмәке куллану – яман шеш барлыкка килүнең иң киң таралган кисәтелә торган сәбәбе, ә тәмәке тартуны туктату-онкологик авырулар барлыкка килү куркынычын киметүнең иң яхшы ысулы.
Тәмәке тарту 15 төрле яман шеш китереп чыгара, шул исәптән авыз куышлыгы яман шеше, үпкә, бавыр, ашказаны, эчәклек һәм күкәйлек яман шеше, лейкемиянең кайбер төрләре.
Тәмәке тарту үпкә рагыннан үлү очракларының 71% ы белән бәйле һәм рактан үлү очракларының ким дигәндә 22% составляет тәшкил итә.
Теләсә кайсы яшьтә тәмәке тартудан баш тарту гомер озынлыгын һәм сыйфатын арттыра.
Хәмер
Хәтта алкогольне уртача куллану да яман шеш үсеше куркынычын арттыра.
Алкоголь куллану авыз куышлыгында, йоткылыкта, бугазда, үңәчтә, эчәклектә, сөт бизендә, бавырда һәм эчәклектә яман шеш үсеше куркынычы арту белән бәйле.
Эчкән алкоголь күләмен киметеп һәм чикләп, яман шеш үсеше куркынычын киметергә мөмкин.
Артык авырлык яки симерү.
Артык авырлык 12 төрле яман шеш үсеше куркынычы белән бәйле, шул исәптән эчәклек һәм ашказаны асты бизе яман шешен дә.
Диета һәм туклану
Экспертлар кызыл ит, тозлы продуктлар һәм ярымфабрикатлар күп булган һәм җиләк-җимеш һәм яшелчәләр аз булган туклану яман шеш үсеше куркынычына йогынты ясый, бигрәк тә колоректаль яман шеш, борын-йоткылык һәм ашказаны яман шеше.
Физик активлык
Физик активлыкны көндәлек тормышка кертү эчәклек, сөт бизе, аналык, күкәйлек, ашказаны асты бизе, үңәч, бөер, бавыр, простата һәм үт куыгы яман шешләре барлыкка килү куркынычын киметергә ярдәм итә.
Урафиолет нурланыш
Яшәү урыны һәм тән төсенә карамастан, кояшның һәм солярийларның воздрафиолет нурланышын йомшарту чаралары тиредә яман шеш барлыкка килү куркынычын киметә.
Тирене саклап һәм кояшта озак торудан качып, һәркем тиредә меланома һәм башка яман шешләр барлыкка килү ихтималын сизелерлек киметергә мөмкин.
Инфекцияләр
Кайбер хроник вируслы һәм бактериаль инфекцияләр дөньядагы барлык яман шеш очракларының якынча 16% прич сәбәп була.
Бавыр һәм аналык муентыгы яман шеше B гепатиты вирусы (HBV) һәм кеше папилломасы вирусы (ВПЧ) белән инфекцияләнү белән төгәл бәйле.
Бүген вируслы гепатитка һәм ВПЧГА каршы куркынычсыз һәм нәтиҗәле вакциналар бар, алар бавырның һәм аналык муенының шушы инфекцияләр белән бәйле яман шеш авыруларыннан нәтиҗәле саклый.
Һәркем үз сәламәтлеге өчен җаваплылыкны үз өстенә ала ала, вакцинацияне дә кертеп, сәламәт һәм актив яшәү рәвешен саклап калу, алкогольдән, тәмәкедән баш тарту һәм кояшта озак вакыт торудан баш тарту.
Үзегезне саклагыз һәм сәламәт булыгыз!
Мәгълүмат сайт материаллары буенча әзерләнгән: https://cgon.rospotrebnadzor.ru/