ЯҢАЛЫКЛАР

Татарстан Республикасы территориясендә метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында консультация-кисәтү.

21февраль көнне уку залы китапханәчесе Сәлимова Т.Х. үзәк  китапханәдә,  “Сөембикә” клубы кунаклары өчен, Халыкара туган тел көненә багышланган, “Туган телгә - урын түрдә” дигән әңгәмә үткәрде. Китапханәче бәйрәмнең тарихы, килеп чыгышы турында сөйләде. Чарага килгән кунаклар шагыйрь Равиль Фәйзуллинның,  шагыйрә Сания Әхмәтҗанова шигырьләрен сөйләделәр, жырлар башкардылар. Мәдәният йорты хезмәткәре Әлфинур Юнысова, моңлы  итеп, “Бик еракта идек без” дигән татар халык җырын башкарды. Чара ахырында килгән кунаклар бергәләп татар халкының гимнына әйләнгән “Туган тел” җырын башкардылар.

21 февраль – Халыкара туган тел көне буларак билгеләп үтелә. Шул уңайдан Кукмара үзәк китапханәсендә Кукмара шәһәренең Ч.Т.Айтматов исемендәге №1 гимназияның 7 сыйныф укучылары өчен “Теле барның иле бар” дигән әдәби сәгать үткәрелде. Китапханәче Саттарова Лилия Рәис кызы укучыларны килгән кунакларны әлеге бәйрәмнең тарихы, килеп чыгышы турында сөйләде.  Тел турында викторина, блиц опрос үткәрелде. Мәкаләне дәвам ит, табышмакның җавабын тап, шигырьнең исемен бел кебек конкурсларда укучылар бик актив катнаштылар. “Салават күпере” иҗат берләшмәсеннән Рафилә Фаттахова үзенең тел турындагы шигырьләрен укыды, аларга туган телне саклау буенча киңәшләрен бирде.

Сорау: күптән түгел кибет киштәсендә беренче тапкыр «балык фаршы»дип язылган банканы күрдем. Бу нәрсә? Аның составы нинди?

Җавап: Евразия икътисади комиссиясе Советының 18.10.2016 ел №162 карары белән кабул ителгән "балык һәм балык продукциясе иминлеге турында» Евразия икътисади берлегенең техник Регламентының 4 пунктына ярашлы рәвештә, азык - төлек Балык продукциясеннән фарш-балык, су умырткасызлары, су имезүчеләре һәм башка су хайваннарыннан әзерләнгән азык-төлек балык продукциясе бертөрле массага кадәр ваклау.

Сорау: соңгы вакытта кибетләрдә сырадан тыш, кибет киштәләрендә «сыра эчемлеге»барлыкка килгәнен күрә башладым. Аның сырадан нинди аермасы бар?

Җавап: пп буенча.1995 елның 22 ноябрендәге Федераль законның 2 маддәсе 13.1, 13.2 N 171-ФЗ "этил спирты, алкогольле һәм спиртлы продукция җитештерүне һәм әйләнешен дәүләти җайга салу һәм алкогольле продукцияне куллануны (эчүне) чикләү турында" «сыра» сыра сусласын әчетү процессында барлыкка килгән этил спирты булган алкогольле продукция, ул сыра солодасыннан, хмельдән һәм (яки) алынган хмель продуктларын (хмель продуктларын), суны сыра ачыткысы кулланып, этил спирты, хуш исле һәм тәмле өстәмәләр, ә «сыра эчемлеге»кушмыйча эшкәртү нәтиҗәсендә - сусланың сыра сусласын әчетү процессында барлыкка килгән этил спирты булган алкоголь продукциясе әзер продукция күләменең 7 процентыннан артмый, ул сырадан (әзер продукция күләменең ким дигәндә 40 проценты) һәм (яки) сыра солодасыннан әзерләнгән сыра сусласыннан (чимал массасының ким дигәндә 40 проценты), ашлык продуктлары өстәлгән яки өстәлмәгән Судан җитештерелә, шикәрле продуктлар, хмель һәм (яки) хмель продуктлары, җиләк-җимеш һәм башка үсемлек чималы, аларны эшкәртү продуктлары, хуш исле һәм тәм өстәмәләре, этил спирты кушылмыйча.

Башкача әйткәндә, эчемлектә су, мальт, хмель һәм сыра чүпрәсеннән тыш башка ингредиентлар һәм пычраклар булса, бу сыра эчемлеге дигән сүз.

Сорау: кибеттә сөт майын алыштыручы туңдырма күп иде. Аларның кайберләрендә «Пломбир»дип язылган. Бу мөмкинме? Ни өчендер мин мондый алмаштыргычсыз ясалган табигый туңдырманы гына шулай дип атарга мөмкин дип уйладым.  

ANSWERАВАП: сез бөтенләй дөрес, сөт майын алыштыручы туңдырма маркировкасына шундый мәгълүмат куллану тыела.  Таможня берлегенең техник Регламентының 84 пунктына ярашлы рәвештә сөт һәм сөт продукциясе куркынычсызлыгы турында (TP ТС 033/2013), утв. Евразия икътисади комиссиясе Советының 2013 елның 9 октябрендәге 67 номерлы карары белән сөт маен алыштыручы туңдырманы маркировкалауда сөтле, сливочное, пломбир төшенчәләрен куллану рөхсәт ителми.

Без-спорт гаиләсе

Бәйрәм өстәле өчен мәҗбүри сатып алулар исемлегендә күпләрнең мөһим урыннарының берсе кызыл уылдык.
Кызыл икра югары туклыклы кыйммәткә ия һәм җиңел үзләштерелә торган аксым чыганагы булып тора, йод, кальций, фосфор, тимергә бай. Аның составында А, В2, В6, В12, С, D, РР витаминнары, шулай ук цинк, фолий кислотасы, шулай ук политулы булмаган май кислоталары бар.

Соңгы вакытта без сәламәт туклану турында күбрәк ишетәбез һәм укыйбыз, күпләр мондый туклану принципларын тота, ә башкалар өчен бу аңлашылмаучан һәм тормышта кулланылмый торган нәрсә булып кала. Сәламәт туклануның төп принциплары нәрсәдә тора, һәм аларны һәр көн тоту авырмы?

Элегрәк товар сатучының, сатып алучы сатып алганнан соң, ниндидер сәбәпләр аркасында сатып алынган товарга бәясен үзгәртергә карар иткән очраклары теркәлгән. Мондый практика рөхсәт ителми, һәм моның турында РФ Югары Судының тиешле карарлары бар. Мәсәлән, 2023 елның 18 октябрендә Югары Суд, инде булган җентекле аңлатмалар булуга карамастан, сатучының сатып алынган товарны сатып алучыга рәсми сайтында игълан ителгән бәядән тапшырудан баш тарту факты буенча Кулланучы хокукларын яклау турындагы эшне яңадан карады. Сатучы үз гамәлләрен техник хата аркасында интернет-кибет сайтында заказны рәсмиләштерү вакытында күрсәтелгән товар бәясе актуаль булмавы, шулай ук сайттагы барлык мәгълүмат белешмә характерда булуы һәм ачык оферта булмавы белән дәлилләгән.